หนังสือปีใหม่ล้านนา จุลศักราช ๑๓๗๓ พุทธศักราช ๒๕๕๔ - ๒๕๕๕ ปีร้วงเหม้า (ปีเถาะตรีศก)

หรคุณวันสังกรานต์ล่อง ๕๐๑๕๐๑
หรคุณวันเน่า ๕๐๑๕๐๒
หรคุณวันพระญาวัน ๕๐๑๕๐๓

มาสเกณฑ์ ๑๖๙๘๒
กัมมัชพล ๒๑๖
ดิถี ๑๓

อวมาน ๕๓๗
อุจจพล ๓๑๕๒
วาร

ปกติมาส ปกติวาร ปกติสุรทิน

มังคลวุฒิกาลานุกาละ สังกรมสวัสติศิริศุภมัสตุ จุลศักราชได้ ๑๓๗๒ ตัว ขาลฉนำกัมโพชพิสัย ในคิมหันตอุตุ จิตตมาส ศุรปักษ์ เอกาทสมี คุรุวารไถง ไทภาษาว่าปีกดยี เดือน ๗ ออก ๑๑ ฅ่ำ พร่ำว่าได้วันพรหัส ที่ ๑๔ เมษายน วันไทกัดใค้ ติถี ๑๑ นาทีติถี ๑๗ ตัว พระจันทร์จรณยุตติโยคโสดเสด็จเข้าเทียวเทียมนักขัตตฤกษ์ตัวถ้วน ๑๐ ชื่อมฆา คือว่าดาวงูตัวพู้ เทวตาปรากฏในสิงหเตโชราศี นาทีฤกษ์ ๑๑ ตัว เสี้ยงยามตูดช้ายสู่ยามกลองแลง ปลาย ๘ พิชชา ปลาย ๕ ปราณ ปลาย ๑๐ อักขระ คือว่าได้ ๑๓ นาฬิกา ๓๓ นาที ๓๖ วินาที อันนี้ตามกัมพีร์สุริยาตราแล

ยามนั้น รวิสังกรมะ คือ พระสุริยามีตนเหลืองดั่งฅำ เครื่องประดับมีวรรณะสีดั่งวิฑูรย์น้ำฅำ สุบกระโจม ต่างขระจอนหู มือขวาถือหมากประคำ มือซ้ายพาดตัก ลุกยืนเหนือหลังม้าเหลือง อว่ายหน้าไปสู่หนอุตตระ เสด็จย้ายจากมีนประเทศสู่เมษราศีทางโคณวิถีเข้าใกล้เขาพระสุเมรุราช ขณะยามนั้น ยังมีนางเทวดาตนนึ่งชื่อกัญญา ทรงพาหุรัด ทัดดอกบัว มานั่งคู้เข่าอยู่ถ้าดารับเอาขุนสังกรานต์ไป ปีนี้ฝนแลแดดเสมอกัน อนตรายจักมีแก่ท้าวพระญา ขุนนางและคนทังหลายจักเดือดเนื้อร้อนใจ ช้าง ม้า วัว ควาย เกลือจักแพงชะแล เหตุตามคาถาว่า "ชีโวภาโน จ สงฺกรม อาฬุยหาโต จตุปฺปทาน จ สตฺตานํ มรณญฺจ นสํสยํ" ดั่งนี้แล ควรสืบชาตาบ้านเมือง ปูชาเคราะห์บ้านเคราะห์เมืองตามอุปเทศเทอะ

ในวันสังกรานต์ไปนั้น จุ่งหื้อครุบาอาจารย์ เจ้านาย ท้าวพระญาเสนาอามาตย์ข้าราชการ ไพร่ราษฎรทังมวลเอากันไปสู่โปกขรณี แม่น้ำ เค้าไม้ จอมปลวกใหญ่ หนทางไคว่สี่เส้นสุมกัน อว่ายหน้าไปสู่ทิศะหนวันออกแจ่งเหนือ อาบองค์สรงเกศเกล้าเกศี ปีนี้สรีอยู่ที่คาง หื้อเอาน้ำอบน้ำหอมเช็ดคางเสีย กาลกิณีอยู่ที่คิ้ว จังไรอยู่ที่ง่อน หื้อเอาน้ำเข้าหมิ้นส้มป่อยเช็ดขว้างเสีย กล่าวคาถาว่า "อมสิริมา มหาสิริมา เตชะ ยสฺส ลาภา อายุ วณฺณา ภวนฺตุเม" ลอยจังไรเสียในที่ทังหลายฝูงนั้น แล้วมานุ่งทรงเสื้อผ้าผืนใหม่ ทัดดอกบัวอันเป็นพระญาดอก หากจักมีอายุยืนยาวไปชะแล

เดือน ๗ ออก ๑๒ ฅ่ำ พร่ำว่าได้วันศุกร์ ที่ ๑๕ เมษายน วันไทกดใจ้ เป็นวันปูติ คือวันเน่า ปีนี้เน่าวันนึ่ง ในวันเน่านั้น บ่ควรจักกระทำมังคลกรรมสักอัน อย่าหื้อคนทังหลายมีใจขุ่นมัวกวนเกลาด้วยบาป เป็นต้นว่า ปาณาติบาต อทินนาทาน กาเมสุมิจฉาจาร อย่าผิดข้องร้องเถียงกัน หื้อมีสามัคคะฉันทาพร้อมเพรียงกัน ชำระหอเรือนบ้านช่อง กวาดทรายดายหญ้า ข่วงวัดวาอาราม ข่วงไม้สรี เจดีย์พระธาตุ ขนทรายใส่วัด จักมีผลานิสงส์กว้างขวางมากนักชะแล

เดือน ๗ ออก ๑๓ ฅ่ำ พร่ำว่าได้วันเสาร์ ที่ ๑๖ เมษายน วันไทร้วงเป้า ติถี ๑๓ นาทีติถี ๒๙ พระจันทร์จรณยุตติเข้าเทียวเทียมนักขัตตฤกษ์ตัวถ้วน ๑๒ มีชื่ออุตรผลคุนี คือดาวเพดาน เทวตาปรากฏในกันย์ ปถวีราศี นาทีฤกษ์ ๑๙ ตัว เสี้ยงยามแตรฅ่ำสู่ยามพาทย์ลั่น ปลาย ๒ ลูกมหานาที ปลาย ๒ บาทน้ำ ปลาย ๒ พิชชา ๕ ปราณ ปลาย ๑๐ อักขระ คือว่าได้เวลา ๑๗ นาฬิกา ๓๑ นาที ๑๒ วินาที ยามนั้นศักราชจักขึ้นแถมตัวนึ่ง จิ่งเป็น ๑๓๗๓ ตัว ปีร้วงเหม้าแล

ปีนี้ได้เศษ ๕ ชื่อสราวัณณวัสสะ ปีนี้นาครักษาปี แร้งรักษาเดือน กระต่ายรักษาป่า จักเข้รักษาน้ำ เทวกรวัตติเทวบุตรรักษาอากาศ กวาลมังคลเทวบุตรรักษาแผ่นดิน พระเจ้าเป็นใหญ่แก่คนทังหลาย จักเข้เป็นใหญ่แก่สัตว์ ๔ ตีน กาเป็นใหญ่แก่สัตว์ ๒ ตีน ไม้ม่วงเป็นใหญ่แก่ไม้จิง ไม้หกเป็นใหญ่แก่ไม้กลวง หญ้าฅาเป็นใหญ่แก่หญ้าทังหลาย ดอกบัวเป็นพระญาแก่ดอกไม้ โอชารสดินมีมาก ปีนี้พิชชะข้าวกล้าดีสะน่อย พยาธิสัตว์จักเกิดมี ชนบทจักขว้ำเขือก ผู้มีปรญาจักลุกต่างประเทศมาสู่เมืองเรา คนเกิดมาปีนี้จักมีปรญาปัญญา มีเตชะรู้หลวก จักเป็นใหญ่แก่ท่านทังหลาย เท่ามีพยาธิสะน่อย อายุ ๖๐ เป็นเขตชะแล

ขวัญข้าวอยู่ได้กวาว หื้อเอาไม้กวาวมาแปงเป็นคันข้าวแรก ไม้ไผ่เป็นพระญาแก่ไม้กลวงไม้ตันทังมวล ผีเสื้ออยู่ไม้มูก ผีเสื้ออยู่ไม้อันใดอย่าได้ฟักฟันตัดปล้ำยังไม้อันนั้น คันจักกระทำมังคลกรรมเยื่องใด หื้อได้ปูชาผีเสื้ออยู่ไม้นั้นเสียก่อนแล้วกระทำ จักสมฤทธีชะแล

นาคราชขึ้นน้ำ ๔ ตัว บันดาลหื้อฝนตก ๓๐๐ ห่า ชื่อสุกขธิปติ จักเป็นตางได้ ๓ ตาง แลตางกว้างได้ ๖๐ โยชนะ ลึก ๓๐ โยชนะ จักตกในเขาสัตตปริภัณฑ์ ๑๔๖ ห่า ตกในป่าหิมพานต์ ๙๘ ห่า ตกในมนุสสโลกเขตเมืองคน ๕๖ ห่า

เทวดาวางเครื่องประดับหนอาคไนย์ ปาปเคราะห์ตกหนอีสาน ปาปลัคนาตกหนหรดี ในทิศทัง ๓ นี้ กระทำมังคลกรรมและอาบน้ำดำหัวชำระตัวตน อย่าอว่ายหน้าไปต้อง บ่ดี

อดีตวรพุทธศาสนาล่วงแล้วได้ ๒๕๕๓ พระวัสสา ปลาย ๑๐ เดือน ปลาย ๒๘ วัน นับแต่วันพระญาวันคืนหลัง อนาคตวรพุทธศาสนาบ่นับยัง ๒๔๔๖ พระวัสสา ปลาย ๑ เดือน ปลาย ๒ วัน นับตั้งแต่วันปากปีไปภายหน้า ตามชินกาลมาลินีสังเกตเหตุเอาบวกสมกันเต็ม ๕๐๐๐ พระวัสสาบ่เศษ เหตุตามฎีกาชินกาลมาลินีมหาสัมมิหรสีเจ้า หากวิสัชชนาแปลงสืบ ๆ มานั้นแล ปริโยสาน สมตฺตา ฯลฯ

จากหนังสือ: ปักขทืนล้านนา ฉบับวันสูญไสย ฤกษ์ โยค และยาม ประจำพุทธสกราช ๒๕๕๔, ชมรมปักขทืนล้านนา เมืองเชียงใหม่

Flash is required!
สำเนียงเชียงใหม่
Flash is required!
สำเนียงน่าน

แสดงความคิดเห็น

Rangsiwut on Facebook
Rangsiwut on Twitter
Rangsiwut on Youtube
Google Plus