เทศกาลโลกของกว่าง นักสู้แห่งขุนเขา ประจาปี 2554

อำเภอปัวกำหนดจัดงาน "เทศกาลโลกของกว่าง นักสู้แห่งขุนเขา ประจาปี 2554" ขึ้นระหว่างวันที่ 21-27 กันยายน 2554 เพื่อเป็นการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีการประลองกว่างอันเก่าแก่ของภาคเหนือให้แก่อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษา และดำรงรักษาให้คงอยู่ ตลอดจนเป็นการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ และส่งเสริมการท่องเที่ยวของอำเภอปัวและจังหวัดน่าน โดยมีกิจกรรมการแสดง การประกวดแข่งขันหลากหลายชนิด ดังนี้

1. ขบวนแห่หุ่นกว่างขนาดใหญ่ชนิดต่าง ๆ ที่มีความสวยงามน่าชม
2. นิทรรศการโลกของกว่าง แสดงวงจรชีวิตกว่างสายพันธุ์ด้วงกว่างทั้งในและต่างประเทศจัดแสดงกว่างที่มีชีวิตและกว่างสต๊าฟทุกชนิด
3. การประกวดกว่างสวยงาม 4 ชนิด ได้แก่ กว่างโซ้ง กว่างแซม กว่าง 3 เขา กว่าง 5 เขา โดยผู้ชนะเลิศจะได้โล่และเงินรางวัล
4. การแข่งขันประลองกว่าง และการแข่งขันวิ่งกว่างจำลอง
5. การประกวดธิดากว่าง โดยรับสมัครจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และกานัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยฯ เพื่อเสริมสร้างความสามัคคีของผู้นาท้องที่และท้องถิ่น
6. การประกวดการร้องเพลงลูกทุ่ง
7. การประกวดวาดภาพกว่างประเภทเยาวชน เพื่อเป็นการส่งเสริมให้เยาวชนตระหนักหนักถึงการอนุรักษ์พันธุ์กว่าง
8. จัดแสดงและจัดจำหน่ายสินค้า ผลิตภัณฑ์ OTOP ที่ได้รับรางวัลระดับ 3-5 ดาว และผลิตภัณฑ์ชุมชนในอำเภอปัว
9. การจำหน่ายสินค้าราคาถูกจากโรงงานหลากหลายประเภท
10. ศิลปิน นักร้องล้านนา เสมา เมืองเม็งราย, เหินฟ้า หน้าเลื่อม ,ตู่ ดารณี, เอ็ดดี้ ตลาดแตก

โดยจะมีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการในวันที่ 24 กันยายน 2554
อำเภอปัวจึงขอประชาสัมพันธ์เชิญชวนร่วมงานตามวันและเวลาดังกล่าว

กว่าง เป็นแมลงปีกแข็งชนิดหนึ่ง บางท้องถิ่นเรียกว่า แมงคาม เนื่องจากธรรมชาติมันชอบคามกัน (คาม เป็นการต่อสู้ของกว่าง โดยเอาเขาประสานกัน คีบและดันกันไปมา) หรืออาจเนื่องมาจากมักพบแมลงชนิดนี้อาศัยหากินอยู่ตามต้นคาม มีขนาดประมาณเท่าหัวแม่มือหรือโตกว่านั้นเล็กน้อย มีขา 6 ขา มีเขาสองเขา ใช้เป็นอาวุธต่อสู้กันจนฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งยอมแพ้และหลีกทางไป ซึ่งบางครั้งตัวที่มีขนาดเท่าๆ กัน ใช้เวลาในการต่อสู้กันนานหลายชั่วโมง มันจึงได้รับฉายาว่า "นักสู้แห่งขุนเขา"

กว่างมีวงจรชีวิตประมาณ 1 ปี โดยเริ่มจากไข่ ฟักตัวเป็นตัวอ่อนอยู่ในดิน ตามโพรงไม้ ตอไม้ผุๆหรือกองขี้เลื่อย เรียกว่า แมงกั่นตู่ จากนั้นจะเป็นดักแด้ แล้วลอกคราบเป็นแมลงกว่าง ออกจากดินบินออกมา หาคู่ผสมพันธุ์ วางไข่ในราวเดือน สิงหาคม-พฤศจิกายน แล้วตายไป

กว่างตัวผู้จะมีเขาสองเขา โดยใช้เขาล่างงัดและหนีบศัตรูเพื่อแย่งตัวเมียในการผสมพันธุ์ มีหลายขนาด ตัวเล็กเขาสั้นเรียกว่า กว่างกิ ตัวปานกลางเขายาวปานกลางเรียกว่า กว่างแซม ตัวใหญ่เขายาวเรียกว่า กว่างโซ้ง ส่วนตัวเมียไม่มีเขาเรียกว่า อีโม๊ะ หรือ อีหลุ้ม

อาหารของกว่าง ตามธรรมชาติได้แก่เปลือกไม้ ยางไม้ที่มีรสหวาน เช่น ต้นคาม ต้นมะค่า เถารกฟ้า ส่วนอาหารที่คนนิยมนามาเลี้ยงกว่าง เช่น อ้อย กล้วย แตงไทย น้ำตาล เป็นต้น

ปัจจุบัน กว่างหายากและใกล้จะสูญพันธ์ เนื่องจากยาฆ่าแมลง ทางอำเภอปัว จังหวัดน่าน จึงได้จัดงานเทศกาลโลกของกว่างขึ้น เพื่ออนุรักษ์พันธุ์กว่าง ภูมิปัญญาท้องถิ่น และประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยวของอาเภอปัว และของจังหวัดน่าน

ที่มา: www.nan.go.th/webjo/downloads/21-27%2009.pdf